De discussie Voltooid Leven: D66 – ChristenUnie, Seculier- Christelijk?

De discussie over het wetsvoorstel omtrent Voltooid Leven tussen D66 en de ChristenUnie (CU) wordt vaak afgedaan als een discussie tussen progressieve seculieren en conservatieve christenen. Beide partijen onderbouwen hun standpunten echter met het idee van menswaardigheid. Hoe is de discussie ontstaan? Hoe zien de standpunten van D66 en CU er uit en welke rol spelen de levensbeschouwelijke opvattingen van beide partijen in dit debat?

Bron: Novummagazine.nl

Het ontstaan van de discussie

In 2010 werd er een burgerinitiatief (Uit Vrije Wil) gestart dat zich bekommert om begeleiding van vrijwillige levensbeëindiging bij mensen die medisch gezien niet in aanmerking komen voor de euthanasiewet. Deze mensen lijden lichamelijk niet genoeg om in aanmerking te komen voor euthanasie. Volgens het burgerinitiatief is bij deze mensen echter sprake van een psychologische lijdensweg waarbij zij hun bestaan niet meer als nuttig ervaren. Uit Vrije Wil kreeg 116.871 steunbetuigingen en diende dit idee in bij de tweede kamer. D66 Kamerlid Pia Dijkstra is uiteindelijk degene geweest die zich heeft bezig gehouden met een wetsvoorstel. In de tussentijd is er een adviescommissie van de tweede kamer geweest die zich over de kwestie heeft gebogen. De commissie heeft bestudeerd of het juridisch, medisch en ethisch verantwoord is om een nieuw wetsvoorstel te accepteren. Deze commissie heeft een rapport uitgebracht (bekend als rapport Schnabel) met een negatief advies.

 

D66 – Seculiere liberalen

D66 is duidelijk voorstander van levensbeëindiging bij Voltooid Leven. De partij beroept zich op het zelfbeschikkingsrecht. Volgens dit recht bepaalt ieder mens zelf wat er met zijn of haar lichaam gebeurt en hoe zij hun leven leiden. Wanneer mensen hun lichaam willen laten stoppen met werken en hun leven niet verder willen leiden, valt dit volgens D66 onder zelfbeschikking en moet dit worden gefaciliteerd vanuit de zorg. Hierdoor is het mogelijk voor deze mensen om op een menswaardige  manier sterven. Hoe zit dit idee nu verweven met de identiteit en levensbeschouwelijke opvattingen van deze partij?

D66 kent vijf richtingwijzers waaruit zij haar standpunten en visie ontleent: Vertrouw op de eigen kracht van mensen, Streef naar een duurzame en harmonieuze samenleving, Denk en handel internationaal, Beloon prestatie en deel de welvaart, Koester de grondrechten en gedeelde waarden. Uit het standpunt omtrent Voltooid Leven komen de eerste en de laatste richtingwijzer sterk naar voren. De partij beroept zich immers op grondrechten (zelfbeschikking). D66 vindt dat mensen zelf de keuze kunnen maken om hun leven met medische hulp te laten beëindigen.

Hoe D66 het vertrouwen in de eigen kracht van mensen ziet is opgenomen in een uitgebreid manifest. Hierin staat dat de partij een seculiere partij is die ruimte laat voor religie. D66 noemt veel verschillende grote denkers die als inspiratiebron voor de zienswijze van de partij hebben gefungeerd. In deze lijst staan niet alleen seculiere, maar ook religieuze denkers (bijv. Erasmus en Spinoza).

Het manifest van D66 is erg optimistisch over de kracht, creativiteit en oplossingsgerichtheid van mensen. Toch roept het manifest vragen op. De partij onderkent dat niet ieder mens per definitie goed is of goede keuzes maakt, maar D66 lijkt wel een positieve (geen naïeve) kijk op mensen te hebben. D66 gelooft in menselijke progressie. Wanneer iemand zijn of haar leven onder begeleiding mag beëindigen, lijkt de hoop in de vooruitgang van deze persoon echter opgegeven.

Daarnaast streeft D66 naar gelijkwaardigheid. Het wetsvoorstel dat er ligt, heeft echter enkel betrekking op mensen van 75 jaar en ouder. D66 geeft aan dat deze leeftijdsgrens willekeurig is. Hierdoor rijst de vraag waarom iemand van 65, 55 of zelfs jonger niet in aanmerking komt voor een Voltooid Leven, wanneer zij uitzichtloos psychisch lijden. Wie bepaalt immers op welke leeftijd iemand zijn leven heeft “uitgeleefd”? De willekeurige leeftijdsgrens wordt niet onderbouwd en strookt niet met het liberale gedachtegoed in het manifest van de partij.

De invloed van de levensbeschouwelijke opvattingen van D66 is lastig aan te wijzen. Het manifest “Vertrouw in de eigen kracht van mensen” is uitgebreid, maar niet éénduidig. Het manifest is filosofisch geschreven en multi-interpretabel. In het politieke debat wordt deze meerduidigheid echter niet besproken. De identiteit van D66 lijkt reeds ingevuld en minder interessant of relevant dan wanneer het om een religieus geïnspireerde partij gaat.

 

ChristenUnie – Christelijk en de rol van God

Bron: kampen.online

De ChristenUnie is tegen het wetsvoorstel omtrent Voltooid Leven. De partij beargumenteert dit standpunt vanuit een ethisch/moreel perspectief gericht op zorg. Volgens de ChristenUnie is euthanasie niet de oplossing voor het probleem waar ouderen tegen aan lopen. Verbetering van ouderenzorg en het versterken van sociale verbintenis in de samenleving is wel de oplossing. Het wetsvoorstel Voltooid leven wordt door de CU gezien als gevaarlijk. De partij verwijst hierbij naar het advies uit rapport Schnabel. De ChristenUnie is overduidelijk geïnspireerd op het christelijke gedachtegoed, maar noemt het geloof niet in haar argumenten. Hoe is deze christelijke inspiratie terug te zien in het standpunt van de CU over Voltooid Leven?

De ChristenUnie vertaalt haar visie naar drie kernonderdelen: Dienstbare samenleving, geloofsvrijheid en waardevol leven. De rol van God als verbinder en schepper komt duidelijk naar voren in de uitleg van deze drie kernonderdelen. Het standpunt dat de CU heeft in de discussie over Voltooid Leven komt sterk overeen met hun eerste en laatste kernonderdeel. De partij ziet immers het leven als waardevol: een geschenk van God dat moet worden gekoesterd en niet beëindigd. Daarnaast geeft de CU aan dat de oplossing voor eenzame ouderen voort moet vloeien uit de samenleving die zich in dienst zet van elkaar.

Zorg voor elkaar staat bij de ChristenUnie dus hoog in het vaandel. De partij legt dan ook uit dat de overheid kwetsbare groepen moet beschermen, wanneer zij dit zelf niet kunnen. De vraag is echter of bescherming het juiste woord is in de kwestie Voltooid Leven. Voor de doelgroep waar het om gaat is het juist een marteling en een gevecht om te blijven leven. Zij ervaren dit niet (meer) als een geschenk of iets positiefs, laat staan dat zij hun toekomst koesteren.

In de visie van de CU staat ook dat het leven van ongeneselijk zieke mensen niet zinloos moet worden gerekt. Hoewel het in deze opvattingen vaak over fysieke ziekte gaat, staat dat hier niet expliciet benoemd. Valt het laten leven van iemand ongeneselijk psychisch ziek is en dood wil, dan ook niet onder het zinloos rekken van een leven? De partij heeft echter ook de tien geboden als leidraad in haar visie verwerkt en het gebod “gij zult niet doden” gaat hier voor deze oplossing van het wegnemen van psychisch lijden van mensen.

De invloed van de christelijke opvattingen van de CU komt duidelijk naar voren in haar visie. De partij beroept zich in de discussie omtrent Voltooid Leven echter niet op christelijke argumenten. Tegelijkertijd komen de argumenten van de partij bijna naadloos overeen met haar partij visie. Doordat christelijke waarden en visies bekender zijn in het huidige debat lijken ze eenduidiger. Tegelijkertijd zijn woorden als “menswaardigheid”, “bescherming”, “ziekte” en “zinloosheid” lastige termen die in de huidige maatschappij van verschillende kanten kunnen worden belicht en uitgelegd. De standpunten in het debat over Voltooid Leven onderscheiden zich niet in seculier (D66) versus christelijk (CU). De partijen hebben echter een andere interpretatie en invulling van woorden tezamen met een ander idee over de oplossing van problemen in onze maatschappij: eenzaamheid en psychisch lijden.

 

De gebruikte bronnen vindt je hier:

Standpunten ChristenUnie over Voltooid Leven (Carla Dik-Faber)

Standpunten CU Voltooid Leven kort

Partijvisie ChristenUnie: verkort en uitgebreid

Standpunten D66 over Voltooid Leven (Pia Dijkstra)

Standpunten D66 Voltooid Leven Kort

Partijvisie D66: verkort en uitgebreid

Wetsvoorstel Voltooid Leven

Rapport Schnabel

Trouw over euthanasiewet en de rol van de zorgverlener

Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On InstagramVisit Us On Linkedin