Op de barricades voor de paashaas

Het is weer bijna Pasen! Dat betekent paaseitjes, paashazen, paastakken, paasbroodjes, paasontbijtjes en … het paasverhaal?

Pasen hoort er voor veel Nederlanders bij, evenals Kerst en (vaak in mindere mate) Pinksteren. Dat het daarbij niet alleen draait om het feit dat het vrije dagen oplevert, blijkt wel uit de commotie die ontstaat op het moment dat men van de traditionele invulling van deze feestdagen afwijkt. De HEMA weet daar bijvoorbeeld alles van. Tegelijkertijd is het ook zo dat er eigenlijk weinig ‘traditioneels’ meer is aan onze invulling van deze feestdagen. Zondag schreef filosoof en columnist Ger Groot in Trouw:

Photo credit: Foter.com

“Met Pasen hebben al die hazen, eieren en stollen weinig te maken. De apostelen gingen na de Verrijzenis net zo min op zoek naar beschilderd scharrelmateriaal als de Heilige Jozef bij het betrekken van de stal eropuit trok om een kerstboom te verschalken.”

Naast dat Groot hier een ironisch en ietwat lachwekkend beeld schetst, legt hij hier ook een interessant fenomeen bloot. Er gebeuren in Nederland eigenlijk twee dingen tegelijkertijd. Aan de ene kant hechten veel Nederlanders nog heel veel waarde aan religieuze feestdagen, terwijl zij zelf niet religieus zijn. Je kunt in Nederland fel voorstander zijn van de scheiding van kerk en staat en tegelijkertijd heel veel waarde hechten aan Kerst. Daar kijkt niemand vreemd van op. Aan de andere kant hebben we door de jaren heen deze religieuze feestdagen een hele niet-religieuze invulling gegeven. Dat er geen kerstboom in het stalletje in Bethlehem stond, zal voor niemand echt een verrassing zijn. Toch ‘hoort het nu eenmaal erbij’. Binnen de sociologie van religie wordt dit cultural christianity genoemd: een culturele hechting aan het christendom, zonder dat de religie op zichzelf daarbij nu heel relevant is.

Allemaal leuk en aardig, maar waarom is dit erg, zult u zich wellicht afvragen? Welnu, erg is het inderdaad niet. Interessant is het echter wel. Wat ik hierboven uiteenzet heeft namelijk te maken met identiteit. Met onze persoonlijke identiteit, maar ook met identiteiten van groepen, organisaties, zelfs bevolkingsgroepen of landen. Neem bijvoorbeeld een bedrijf of school dat zichzelf een christelijke identiteit aanmeet. Er doen zich in zo’n geval belangrijke vragen voor die in verband staan met het bovenstaande. Hoe zien wij deze religieuze identiteit? Wat is daarvoor van essentieel belang en wat niet? Brengt het knutselen van paastakken de boodschap over die wij willen uitdragen? In hoeverre beroepen wij ons in ons identiteitsbeleid op een soort ‘folklore’?

Photo credit: Foter.com

Identiteiten zijn een mix van traditie, religie, cultuur en alles daar tussen in. Een identiteit lijkt een vaststaand gegeven, maar is tegelijkertijd verandert door allerlei invloeden. Ons advies? Blijf scherp en blijf kritisch. Hou je prioriteiten en overtuigingen als organisatie helder, maar wees niet bang voor verandering. Zalig Pasen!

Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On InstagramVisit Us On Linkedin