Soeni en Sjii | Wat is wat? Wie is wie? | een korte, versimpelde uitleg.

In nieuwsberichten en tv-items over de islam worden de termen “soennitisch” en “sjiiti vaak gebruikt. Voor lang niet  iedereen is duidelijk wat daarmee wordt bedoeld en wat het verschil is. De islam is versimpeld op te delen in twee hoofdstromingen: het soennisme en sjiisme.

Koran

De volgelingen worden soennieten en sjiieten genoemd. Beide groepen zijn volgelingen van de profeet Mohammed, die tussen ca. 570 en 632 leefde. De tweedeling tussen soennieten en sjiieten is ontstaan nadat Mohammed overleed en er opvolgers (kaliefen) voor het leiderschap van de moslimgemeenschap moesten worden aangewezen.

Over de eerste drie rechtmatige opvolgers (rechtgeleide kaliefen) van Mohammed zijn de meeste moslims het eens: Abu Bakr, Omar, Uthman en Ali. Toen de derde kalief, Uthman, werd vermoord, ontstond er echter een breuk in de islamitische gemeenschap. De neef en schoonzoon van Mohammed, Ali, werd door de islamitische gemeenschap gekozen als nieuwe kalief, maar daar was niet iedereen het mee eens. Dit is dan ook waar het verschil en de tweedeling tussen soennieten en sjiieten begint. Sjiieten zijn simpel gezegd volgelingen van Ali en zijn nakomelingen. Zij zien Ali als belangrijkste kalief na de dood van Mohammed. Volgens soennieten is deze hoge plaats voor Ali ten opzichte van de andere kaliefen onterecht. Ook vinden soennieten dat de kalief opvolging op basis van keuze vanuit de meerderheid van de islamitische bevolking hoort te liggen. Sjiieten vinden echter dat de kaliefen-lijn verder hoort te gaan met de zoons en nakomelingen van Ali.  Soennisme en sjiisme zijn dus ontstaan als gevolg van de de vraag wie het rechtmatige leiderschap over de islamitische gemeenschap heeft. Deze vraag heeft tot op de dag van vandaag invloed. De tijd heeft echter niet stilgestaan want beide stromingen kennen vandaag de dag veel verschillende vormen en aftakkingen. De meerderheid van de islamitische bevolking volgt een soennitische vorm van de islam.

De islam heeft vooral veel volgelingen in het Midden-Oosten, Turkije, Noord-Afrika en grote delen van Azië (Indonesië en India bijvoorbeeld). In de andere delen van de wereld wonen uiteraard ook moslims, maar daar vormen zij een kleine minderheid van de bevolking. Het grootste gedeelte van de islamitische bevolking beleid zijn of haar geloof in vrede en rust. In het nieuws wordt echter vaak gesproken over mensen die zichzelf identificeren als moslimgroep en die onder de vlag van “de islam” terreurdaden plegen en andere mensen (vaak ook islamitische mensen) onderdrukken. De Taliban, Al-Qaida, Islamitische Staat (IS) en het bewind van de Ayatollah in Iran zijn daar voorbeelden van. De Taliban (heersers in Pakistan en Afghanistan), Al-Qaida (de terreurgroep van Osama bin Laden) en IS rekenen zichzelf tot een vorm van de soennitische islam. De Ayatollah (hoogste leider) in Iran voert een bewind dat tot een sjiitische vorm van de islam wordt gerekend. Zowel het soennisme als het sjiisme kent dus groepen die andere mensen onderdrukken en terreurdaden plegen onder de vlag van hun geloof, maar deze groepen zijn uitzonderingen en niet de regel wanneer het gaat om geloofsuitingen in de islam.

Bron: Ira M. Lapidus, A History of Islamic Societies (Cambridge University Press, 2014)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On InstagramVisit Us On Linkedin