Allemaal anders en toch niet

Deze blog is gebaseerd op een eerder geschreven artikel van Lianne van Valen over de rol van het Jaarwiel in de Wicca. Voor de geïnteresseerden is dit artikel ter inzage op te vragen via lianne@religiousbusiness.org

Volgende week dinsdag, 1 augustus, is het feest Lughnasadh, of Lammas. Met dit feest wordt het oogstseizoen ingeluid. Vele mannen en vrouwen, in met name Noordwest-Europa en de Verenigde Staten, besteden op een of andere manier aandacht aan dit feest. Toch zal het voor veel lezers van deze column de eerste keer zijn dat ze van Lughnasadh horen. Het feest maakt namelijk onderdeel uit van de reeks jaarfeesten van de wicca, een van de meest mysterieuze religies van deze tijd.

Een deel van het mysterieuze karakter van wicca is ontstaan door de associaties met (historische) hekserij. De eerste wiccans beriepen zich op een pre-christelijke vruchtbaarheidscultus, welke in de late middeleeuwen door de katholieke kerk uitgeroeid zou zijn tijdens de heksenverbrandingen. Zij gingen er van uit dat de vrouwen en mannen die in die periode ter dood veroordeeld zijn, daadwerkelijk lid waren van een geheim, heidens genootschap. Het bestaan van een dergelijk genootschap is echter nooit bewezen, en ook binnen de Wicca gemeenschap lijkt het standvastige geloof hierin steeds meer af te nemen.

Jaarwiel
Afbeelding via Leon van Gulik

Een andere, meer belangrijke reden waarom wicca in nevelen gehuld is, is vanwege haar niet-geïnstitutionaliseerde karakter. Wiccans hebben geen religieuze gebouwen of heilig boek. Er zijn gemeenschappen, maar de religie kan ook individueel beoefend worden. Er is veel discussie over of iemand officieel geïnitieerd moet worden, of over hoe de feesten gevierd moeten worden. Dit alles maakt het lastig om te bepalen (A) hoeveel wiccans er zijn en (B) waar ze precies in geloven.

Wicca wordt over het algemeen beschouwd als een “jonge” religie. Hoewel haar religieuze traditie teruggaat tot voor het christendom, wordt haar ontstaan volgens de wetenschap gedateerd tot de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw. Wicca, evenals andere paganistische, of heidense, religies, is sterk aan populariteit toegenomen in de afgelopen decennia. Hoewel er dus geen officieel ledenbestand is, kunnen een dergelijke conclusie getrokken worden uit bijvoorbeeld de populariteit van het onderwerp op internet en in literatuur.

Het is lastig, wellicht zelfs onmogelijk, om in enkele zinnen te vatten wat de religie van wiccans precies omvat. Zoals gezegd is het beoefenen van wicca sterk geïndividualiseerd. Zelfs mensen die de religie in groepen -of covens- beoefenen, kunnen dit naar eigen wens inrichten. Zo ontstaan verschillende godsbeelden, rituelen en praktijken. Toch zijn er overkoepelende karakteristieken die eenheid aanbrengen binnen de versplinterde praktijk van de wicca. Dit zijn karakteristieken als verbondenheid met de natuur, een focus op ervaring in plaats van aanbidding en het gebruik van het jaarwiel. Dit jaarwiel is een soort kalender, zoals te zien in de afbeelding hierboven. Het jaarwiel omvat acht feesten, waarvan vier gebaseerd zijn op agrarische seizoenen en de andere vier op de stand van de zon. Als kalender fungeert het jaarwiel als het ware als een fundament voor het beoefenen van wicca; hoe de feesten ook ingevuld worden, alle wiccans vieren grofweg dezelfde: ook dinsdag weer.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On InstagramVisit Us On Linkedin